Archiwum

Poselstwo ze Stambułu

ksch · 2012-02-09 23:15:00 · Tagi: świat, linia fabularna, szpiedzy i dyplomaci, · Komentarze: 20

Dla nich posłannictwo ze Stambułu oznaczało jedno – pewną śmierć. A w to, że wiedzieli o jego misji, nie wątpił, ani przez chwilę – wszak ten podły pies umknął ze stolicy kilka dni przed nim. Oby Allah zesłał na niego cierpienie – dodał w duchu.

Jeśli zdrajcy będą chcieli zastawić na niego pułapkę, to powinni zrobić to jak najszybciej – jeśli dotrze na umówione miejsce, będzie bezpieczny. A przynajmniej miał taką nadzieję. Rozejrzał się odruchowo na boki. Nie zauważył jednak nic podejrzanego.

Lachów znał z opowieści – po klęsce z 1621 r. jego ojciec znalazł się w ich niewoli. Po dwóch latach uciekł. „Dziwni to ludzie – powiadał. – Zwierzchnictwo uznają z trudem, albo i wcale. Uparci i zacietrzewieni, ceniący honor i popędliwi.” Jako młody mężczyzna nie zważał wówczas na te ojcowskie słowa. Nie przypuszczał, że przyjdzie mu jechać po polskich ziemiach i do tego, jako do Lachów poseł.

***

Kanclerz grał na wielu frontach na raz. Być może na zbyt wielu, ale nie miał wyboru. Jego kariera polityczna legła w gruzach. Stopniowo starał się jednak odbudowywać swoją pozycję. Uniknął trzech zamachów, lecz jeden odbił się poważnie na jego zdrowiu – sztylet o kilka centymetrów minął wówczas jego płuco. Oficjalnie nic mu ze strony wygnanego Sułtana nie groziło. Nieoficjalnie jego słudzy mordowali nieprzychylnych sobie wielmożów na lewo i prawo. Niewola turecka – coś, z czym walczyli przez tak wiele lat, wreszcie stała się faktem. Stanął przy oknie. Z jego zamku w Ossolinie roztaczał się piękny widok. Jednak nie dlatego porzucił przebywanie w swoim pałacu w Warszawie – zdecydowały względy bezpieczeństwa. Cały czas miał pod bronią dwie setki Dragonów – nie tylko z obawy o swoje życie, ale i Jana Kazimierza oraz Marii Ludwiki.

Myśli jego uciekły jednak w innym, aż nazbyt znanym kierunku. Do spotkania pozostały trzy dni – kto na nim się stawi? Jaka będzie atmosfera? Jakie żądania? Bo w to, że każdy będzie chciał ugrać coś dla siebie, nie wątpił, ani przez chwilę. Czy uda mu się wszystkich wywieść w pole?

***

Kiedy zapadł zmierzch, Husajn Hezarfenn – poseł osmańskiego władcy do zdetronizowanych wielmożów Lechistanu – dał sygnał do odpoczynku. Nie niepokojeni przejechali wiele kilometrów. Był tym faktem szczerze zdziwiony – zwolennicy Ibrahima z pewnością byli już o jego przyjeździe poinformowani. Z drugiej strony, gdyby tak było, to przecież nie daliby wyciąć w pień tak licznego oddziału – dodał w myślach. Jego ludzie rozstawili szybko kilka prostych namiotów, dowódca – czarnoskóry, wyższy od reszty niemal o głowę, lecz jak tyczka niemal chudy żołnierz – wyznaczył warty. Przez chwilę Husajn rozmyślał nad znaczeniem jego imienia – Umit, co oznaczyło nadzieję – uśmiechnął się do własnych myśli i skarcił od razu za przesądność. Połączoną z naiwnością.

***

Jan Kazimierz nie spał tej nocy dobrze. Można wręcz powiedzieć, że nie spał wcale. Problemem nie było nawet to, że od dwóch tygodni nie mógł sprostać w łożu jakiejkolwiek dziewce. Ani nawet powracające wciąż niestrawności. Waza dość miał Polski. Najchętniej rzuciłby w diabły wszystkie ustalenia, wszystkie spiski i układy i pojechał prosto...no właśnie. Dokąd? Gdzie znalazłby odpoczynek konkurent do dwóch tak znaczących w Europie tronów? Gdzie pozwolono by mu spać spokojnie? Do wyboru dano by mu jedynie truciznę, lub sztylet skrytobójcy. Nie, wyjazd nie wchodził w rachubę. Chciał jednak wziąć sprawy w swoje ręce. Odsunąć wreszcie na bok kanclerza i starzejącą się coraz mocniej eks-królową, a swoją własną żonę. Zacisnął zęby. Przez szczelnie zasłonięte kotary wpadało blade światło poranka. Co przyniesie ten dzień? Kolejny najważniejszy dla jego kariery...

***

Siedział na przepięknie zdobionym krześle. Tronie – dodawał wręcz w myślach. Uwielbiał ten moment – kiedy siedział rozparty w swej przestronnej komnacie, na zamku w Szydłowcu, przyjmując – jako z królewskiego nadania zarządca mazowiecki – rozmaitych interesantów i petentów. Widział strach w ich oczach, kiedy korząc się przed nim prosili o różne rzeczy. Nie inaczej było teraz. Przystrojony w lniany, bladobłękitny żupan szlachetka giął się raz za razem i mamrotał słowa swojej prośby:
- Rządco, zmiłuj się, córkę mam jedną, do żeniaczki obiecaną, jeśli wiesz, jaki jej los, powiedzże, pomóż – mówiąc to Polak dotknął czołem posadzki na turecką modłę. Hamzy przeciągnął się i ziewnął.
- Wstań, człeku – powiedział tonem przyjemnym.

Tamten błyskawicznie podniósł się i wyprostował.
- Jak Cię zwą?
- Borowski zarządco – mówiąc to szlachcic odruchowo spuścił wzrok – wiedział doskonale, jak zachowywać się wobec Hamzego Abakanowicza, który za brak pokory wybatożyć kazał już niejednego.
- Zatem panie Borowski, poznaj moją łaskę – mówiąc to wyciągnął dłoń z trzema grubymi sygnetami na palcu, do której szlachcic dopadł i ucałował. – Pomogę Ci – mówiąc to poklepał po policzku strapioną twarz szlachcica. – Powiem, gdzie Twa córka i jaki jej los – chwycił z misy pokaźny kawał kapłona i odgryzł z głośnym mlaskaniem soczysty kawałek. – Co więcej, zapewniam Cię, że jest bezpieczna...- zawiesił głos i wziął sążnisty łyk wina. Odbeknął i spojrzał na rozpromienione oblicze szlachcica. – Moi ludzie wzięli ją tyle razy, że już nikt nie ma ochoty na nią spoglądać - mówiąc ostatnie słowa wybuchł głośnym śmiechem, któremu zawtórowało kilku jego urzędników siedzących po bokach.

Borowski rzucił się na Abakanowicza, lecz ten przywykł już do takich reakcji – strzelił szlachetkę łokciem, łamiąc mu z głośnym chrupnięciem nos, kopnął zrzucając z podwyższenia, na którym siedział i nie przestając rechotać, krzyczał:
- Precz sprzed pańskiego oblicza! Twa dziewka jest teraz z mymi stajennymi – idź tam... weź ją sobie... - krztusił się niemalże ze śmiechu.

***

- Zatem dzisiaj się rozstrzygnie? – zapytał poważnym, głębokim głosem Rozdrażewski.
- Tak – spokojnie odparł Daniłłowicz.
- Podniosą dla sprawy naszej poparcie? – wtrącił się siedzący przy stole jako trzeci Stefan Lew.
- Nie mam pewności, ale po dzisiejszym dniu będziemy wiedzieć, jakie będą możliwości działania – wyjaśnił pan Daniłłowicz.
- Cokolwiek się nie okaże, z drogi nie zejdziemy? – ni to stwierdził, ni to zapytał Rozdrażewski.
- Nie zejdziemy – przytaknął Daniłłowicz, kładąc na środku stołu prosty, pozbawiony zdobień sztylet.
- Nigdy – dodał Lew ściągając z palca sygnet swój herbowy i kładąc obok sztyletu.
- Tak nam dopomóż Bóg – zakończył Rozdrażewski i położył między pierścieniem a sztyletem srebrny katolicki krzyż.

***

Kanclerz, wspólnie z niedoszłym królem Janem Kazimierzem Wazą, stał w drzwiach zamku w Ossolinie. Z prostego, pozbawionego znaków powozu, wysiadł zakapturzony mężczyzna. Prędkim krokiem doskoczył do drugich drzwiczek, aby otworzyć je przed najwidoczniej znaczniejszym od siebie podróżnym.
- Przyjechał Radziwiłł – odezwał się Jan Kazimierz.
- Bardzo dobrze – skonstatował kanclerz schodząc kilka schodów niżej i rozwierając szeroko ramiona przed litewskim wielmożą.

***

Po spełnieniu toastów i skosztowaniu wszystkich dziczyzn i kapłonów, które na ten wieczór przygotował litewski kucharz kanclerza, napięcie wzrosło jeszcze bardziej. Zaległa głucha cisza.

- Zatem – przerwał wreszcie milczenie jeden z gości – nieco barczysty, posępny z wejrzenia wielmoża. – Po coś nas tu kanclerzu zaprosił?

Jego słowa zabrzmiały sucho i nieprzyjaźnie. Ossoliński nie dbał jednak o ich wydźwięk.

- Chyba wszyscy widzimy – mówiąc to, przenosił spojrzenie kolejno z Janusza Radziwiłła na nieco młodszego odeń ze staropolska podgolonego mężczyznę, aż wreszcie wzrok swój utkwił w pytającym – że rządy Ibrahima to jedno pasmo udręk, cierpienia. A będzie zapewne jeszcze gorzej.
- Za co możemy podziękować niektórym tu obecnym – wypalił podgolony.

Radziwiłł nie zwrócił na zaczępkę uwagi, lecz drugi z obecnych, aż zazgrzytał zębami i począł podnosić się zza stołu.
- Spokojnie...- próbował tonować siedzący po prawicy kanclerza Waza.
- Nie będę spokojny, szwedzki królewiczu – kontynuował podgolony. – Nie ja koronę na skronie pohańca ubierałem!
- Za toś ogon podkulił panie Lubomirski, niczym pies srodze pobity – wyparował Radziwiłł.
- W zameczku się zaszył, kiedyśmy walczyć próbowali – dodał mocno z równowagi wyprowadzony Waza.

Jerzy Sebastian Lubomirski wstał i ku szabli sięgnął, z drugiej strony to samo zrobił ten, który tak cierpko kanclerza na początku rozmowy potraktował.
- Pokój! – krzyknął Ossolińki. – Książę Wojewodo – zwrócił się do Jeremiego Wiśniowieckiego. – Nie przystoi.

Jarema uspokoił się nieco i usiadł. Lubomirski, widząc niestosowność sytuacji, poszedł w jego ślady.

- Każdemu z nas zdarzyło się zbłądzić – spokojnym już tonem kontynuował kanclerz. – To rzecz normalna w wielkiej polityce. – Kniaź chciał spokoju na Rusi – mówiąc to spojrzał na Wiśniowieckiego – i trudno mu się dziwić – te ziemie bardzo dużo wycierpiały. – Książę Radziwiłł chciał większej Litwy autonomii, a więc większej dla siebie władzy – rzecz dla każdego polityka normalna. – Ważne, że każdy z nas widzi, że dłużej tak być nie może.
- Prawda to – przytaknął spokojnie Radziwiłł.
- Gwałty i rabunki, bezprawie, nieznane w naszym kraju ukazy i prawa... - kontynuował kanclerz.
- Do Stambułu jasyr pokaźny wysłali – dodał Lubomirski.
- Co proponujesz? – odezwał się poważnie Jeremi.
- Musimy działać. I dla powodzenia tego działania gotów jestem z samym diabłem pakt zawrzeć – dobitnie odparł Ossoliński.
- Uważaj Waść co mówisz, bo się spełnić może – przyciął znad solidnej wielkości kielicha Lubomirski.
- Kto nam z pomocą niby ma przyjść? Rzym, Krym, a może Francuz? – drwił książę Radziwiłł.
- Nie...- kanclerz zawiesił głos, kiedy otwarły się boczne drzwi. – Wróg Ibrahima największy – jego własny syn.

Jarema wbił gwałtowne spojrzenie w Hezarfenna, który powolnym krokiem zbliżał się do stołu.

- Oto poseł od sułtana Mehmeda IV, imam Husajn Hezarfenn – przedstawił gościa Ossoliski.

Jeremi gwałtownym ruchem rzucił kielichem w osmańskiego posła, które to wylało się na białą jego szatę.
- Co! – wrzasnął. – Następnego Turka nam szykujesz?!
- O dotychczasowego sam się książę postarałeś – wypalił nagle Lubomirski.

Jarema zbladł. Nie rzekł już słowa, tylko odwrócił się gwałtownie i z trzaskiem wyszedł z sali. Słudzy w międzyczasie czyścili szatę posła.

- Wybacz nam ten incydent – zwrócił się w stronę Husajna kanclerz. Tłumacz, kroczący tuż obok posła, szybko słowa mu wyjaśnił. W odpowiedzi Imam machnął niedbale ręką i usiadł przy kanclerskim stole.

Odezwał się w rodzimym jezyku, co tłumacz szybko wyjaśnił.
- W imieniu mego Pana – Sułtana Mehmeda IV, oby nad jego głową zawsze świeciło słońce – dziękuję za zaproszenie. – Wiadomym jest, że Ibrahim, niech Allah go pokaże, jest cierniem, zarówno w naszym, jak i Waszym boku. – Wspólnymi siłami możemy go usunąć.
- I posadzić na jego miejsce innego Turczyna – wypalił Lubomirski, czego jednak tłumacz, na wyraźny sygnał kanclerza nie podchwycił.
- Tak i ja to widzę – odparł Ossoliński.
- Jeśli dostaniemy wolną rękę do działania – podjął poseł – w ciągu dwóch miesięcy sprawimy, że Ibrahim zostanie tu sam, osaczony, niczym pies przez wilki.
- W zamian czego żądacie? – rzeczowo zapytał Radziwiłł.
- Poprzecie przychylnego Porcie do tronu polskiego kandydata – bez zastanowienia odparł Hezarfenn.

Lubomirski prychnął i zaczął się głośno śmiać. Imam wymownie spojrzał na kanclerza. Ossoliński popatrzył na Radziwiłła.

- Ale nie może być to Turek – z miejsca postawił żądanie Litwin.
- Nasz sułtan zdaje sobie z tego sprawę – wyjaśnił poseł.
- Musi być to ktoś, kogo szlachta polska zaakceptuje – dodał kanclerz.
- Wiemy to, kanclerzu. Nie chcemy wysyłać tu zarządcy, chcemy dobrego dla stron wszystkich kandydata.
- Kogo masz na myśli? – Lubomirski spoważniał, a kiedy padło nazwisko przestał się śmiać i począł sprawę dogłębnie rozważać.
- Zgoda – rzekł wreszcie Radziwiłł.
- Zgoda – dodał Lubomirski.
- Zatem przejdźmy do bocznej sali, ustalić szczegóły – dodał Ossoliński wstając i pozostawiając Jana Kazimierza w kompletnym osłupieniu.

 

- Zdradziłeś mnie, kanclerzu – ton Wazy był władczy i pełen gniewu. W odpowiedzi Ossoliński machnął niedbale ręką. Szwed postąpił ku niemu dwa kroki i chwycił z niezwykłą gwałtownością rękę kanclerza. Ten, mimo lat niemalże sześćdziesięciu, zerwał z łatwością uścisk i odsunął się kawałek.
- Nie bądź niemądry – wycedził z trudem zachowując kontrolę. – Dzisiaj trzeba było obiecać wszystko, co tylko proponowali.
- A jutro? – zapytał z napięciem w głosie Waza.
- A kiedy pies turecki padnie, to działać inaczej będziemy.

***

Powóz jechał powoli. Książę Janusz bił się z własnymi myślami. Ostatnie miesiące i na Litwie przyniosły zawirowania, ale jego pozycja wzrosła. Dosyć miał Osmana, ale ostatnie, czego potrzebował, to ponowny wzrost znaczenia kanclerza wraz z Wazą i ich świtą. Chaos po obaleniu króla-tyrana był mu więc na rękę. A nowy kandydat? I z nim przyjdzie się dogadać.

***

Lubomirski pozostał jako jedyny w gościnie na zamku. Zmęczony był, a i nigdzie nie było mu spieszno. Opróżniał kolejny kielich wina, kiedy usłyszał pukanie. Czekał na tę wizytę, zatem od razu krzyknął głośno, aby wchodzić. Jego prawa ręka i główny sojusznik – Sobiepan Zamojski wszedł nieco chwiejnym krokiem do środka.
- I jak nasze sprawy mój panie? – spytał napełniając sobie kielich winem.
- Nasze? – zganił go Lubomirski.

Zamojski wychylił kielich i nalał sobie kolejny.
- Chcesz odgrywać przede mną Cara Rurykowicza? – spytał rozbawiony Sobiepan.

Lubomirski zaśmiał się jedynie, sobie też kielich dolewając.
- Stambuł chce głowy Ibrahima – wyjaśnił. Sobiepan drgnął i przerwał picie.
- Więc jednak.
- Ano jednak. W zamian chce tronu – dodał po chwili Lubomirski.

Zamojski żachnął się, ale nie spuszczał wzroku ze swego rozmówcy.
- Ale już nie, tak jak teraz, żeby Osman rządził, ale akceptowalnego i dla nas kandydata, który by z Portą sojusz zacieśnił – wyjaśnił.
- Zgodziłeś się? – zapytał przytomnie Zamojski.
- Czemu nie? Koniec końców i tak trzeba sobie będzie szablami drogę do tronu wyrąbać.

***

Pułkownicy Jeremiego czekali na niego w nieodległej kwaterze. Książę Wojewoda Ruski stanął między nimi i krótko oznajmił.
- Jednego Turka, drugim chcą zastąpić. Nigdy więcej – warknął.
- Zdrada – wypalił bez zastanowienia Kuszel.
- Nie pozwolimy, aby rządził nami, ani Turek, ani Szwed, ani inna piekielna bestyja – rzucił ku swym pułkownikom kniaź, a odpowiedzią był jedynie pomruk aprobaty.

***

Husajn Hezarfenn stanął przed niedawno przybyłymi i doprawdy żałośnie wyglądającymi jeńcami. Stali w otoczeniu jego Spahisów, przerażeni i krańcowo zmęczeni. Dzieci płakały, matki tuliły je do piersi. Nieliczni mężczyźni starali się prezentować godnie przed Turkiem, ale było to naprawdę trudne. Imam zawołał jednego ze swoich ludzi.
- Przyprowadź tego, który rozumie turecki.

Po chwili stanął przy nim smagły, wychudzony młodzieniec.
- Rozumiesz, co mówię? – odezwał się łagodnie Imam.

Młody przytaknął.

- Wróć więc do nich i powiedz im, że podły zaprzaniec i ciemiężca odebrał im wolność. Ale ja – jako poseł prawowitego stambulskiego władcy, im ją zwracam. Niech wracają do domów.

• Niktam

  2012-02-10 23:36:49 napisał(a):

  Fakt. Hebrajskie. Mało przytomny w pracy dziś byłem :P

• sqva

  2012-02-10 16:45:57 napisał(a):

  :-D Kapitan Kreska na tropie!

• kreska

  2012-02-10 16:32:09 napisał(a):

  ABW się nie bójcie. Kreska czuwa :)

• Ksch

  2012-02-10 16:25:19 napisał(a):

  Reasumując: ABW nie zamknie, a jeszcze pochwali, natomiast na Mudżahedinów uważać odtąd trzeba. Zresztą już znacznie wcześniej byliśmy na celowniku: wszak nazwaliśmy Muzułmanów niewiernymi:D

• sqva

  2012-02-10 16:03:58 napisał(a):

  By być ścisłym to hebrajski alfabet. A jak Wam się podoba fabuła?

• Niktam

  2012-02-10 14:41:30 napisał(a):

  Jeszcze trochę i materiał na książkę się zbierze ;) Panowie (i może też Panie?), powstrzymajcie się od czcionek arabskich bo jeszcze ABW serwer zamknie myśląc że to jakaś tajna komórka Al Kaidy obmyśla jak władzę w naszym kraju obalić :P

• Ksch

  2012-02-10 14:28:24 napisał(a):

  Szczerze powiedziawszy nie staram się naśladować, ani prozy z tego okresu, ani tym bardziej poezji. Czasem używam w tych kwestiach prostej inwersji, bo mi ona lepiej brzmi. Z pewnością też nie buduję opisów, na poziomie Bóg wie jakiej wrażliwości i dokładności. Ot fan tekst i tyle.

• Ksch

  2012-02-10 14:28:24 napisał(a):

  Szczerze powiedziawszy nie staram się naśladować, ani prozy z tego okresu, ani tym bardziej poezji. Czasem używam w tych kwestiach prostej inwersji, bo mi ona lepiej brzmi. Z pewnością też nie buduję opisów, na poziomie Bóg wie jakiej wrażliwości i dokładności. Ot fan tekst i tyle.

• kaś

  2012-02-10 13:11:39 napisał(a):

  Ja powiem tak: jako opowiadanko mające na celu zabawienie spełnia swoją rolę. Jednak: liczne powtórzenia z nieumiejętnym naśladownictwem języka mi osobiście kolą w oczy ( ale proszę się nie przejmować - ja mam osobisty stosunek do prozy i poezji :-) Natomiast użycie: "Jarema wbił gwałtowne[...]Jeremi gwałtownym ruchem[...]Jarema zbladł. " :-) można zapisać książe, Wiśniowiecki itd...I ten narrator jakiś taki zagubiony :-)

• קו

  2012-02-10 11:09:52 napisał(a):

  שנה יהודי, אני מכיר

• הצץסכך

  2012-02-10 10:31:34 napisał(a):

  אני לא רוצה להיות שונה Kresko

• kreska

  2012-02-10 10:28:47 napisał(a):

  a to ze Starachowic konkursowe zdjęcie, prawda?

• Ksch

  2012-02-10 10:21:25 napisał(a):

  וכן, נכון

• sqva

  2012-02-10 09:46:39 napisał(a):

  :) Natirèlman, se sèlman yon kole moustach sou.

• kreska

  2012-02-10 09:39:21 napisał(a):

  Jak zawsze świetny tekst :) Czekamy więc dalej :)

• Ksch

  2012-02-10 08:49:47 napisał(a):

  Kosma, men mwen kontan ou renmen li

• Ksch

  2012-02-10 08:48:10 napisał(a):

  Sqva: Jezi, bab mwen se vrèman gen nan foto a?

• Kosma

  2012-02-10 08:38:07 napisał(a):

  Cos mi tu śmierdzi Rakoczym ;-) Fabuła jak zwykle super.

• Ksch

  2012-02-10 08:36:15 napisał(a):

  Najwidoczniej ma cel w takim działaniu. Zresztą ten cel częściowo ujawnia się w tym opowiadaniu.

• Kronb

  2012-02-09 23:18:52 napisał(a):

  Jak to "do domów"? To Ibrahim jest zły, a inni osmanowie dobrzy? Czy będą bawić się w "dobrego i złego glinę"?

Dodaj komentarz

1. Imię / Nick
2. Email
3. Wiadomość
4. Publikuj komentarz